Pytanie o możliwość powrotu nauki zdalnej w Polsce regularnie pojawia się w rozmowach rodziców i uczniów, zwłaszcza w obliczu zmieniających się warunków zewnętrznych. W tym artykule, bazując na aktualnych przepisach i oficjalnym stanowisku Ministerstwa Edukacji i Nauki (MEiN), wyjaśniam, kiedy i na jakich zasadach nauka zdalna jest w ogóle możliwa w naszym kraju. To kluczowe informacje, które pomogą rozwiać wiele wątpliwości i zapewnić spokój w kwestii przyszłości edukacji.
Nauczanie zdalne to wyjątek, a decyzje o nim podejmują lokalnie dyrektorzy szkół sprawdź, kiedy jest możliwe.
- Nauczanie stacjonarne pozostaje podstawową formą edukacji, a zdalne jest rozwiązaniem tymczasowym i wyjątkowym, zgodnie ze stanowiskiem MEiN.
- Decyzje o wprowadzeniu nauki zdalnej podejmuje dyrektor szkoły po uzyskaniu zgody organu prowadzącego i pozytywnej opinii Sanepidu.
- Nie ma ogólnopolskich planów ani zaplanowanych okresów nauki zdalnej w kalendarzu szkolnym na rok 2025/2026.
- Nauka zdalna może być wprowadzona lokalnie w sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak zagrożenie epidemiczne, awaria ogrzewania (poniżej 18°C), klęski żywiołowe czy wysokie zanieczyszczenie powietrza.
- Wiarygodne informacje należy czerpać bezpośrednio od dyrekcji szkoły oraz z oficjalnych stron MEiN i kuratoriów oświaty.
Dlaczego temat nauki zdalnej wciąż budzi tyle emocji?
Temat nauki zdalnej wciąż wywołuje wiele emocji, co jest w pełni zrozumiałe. Doświadczenia z pandemii COVID-19, kiedy to miliony uczniów i nauczycieli z dnia na dzień przeszły na tryb online, pozostawiły trwały ślad. Rodzice pamiętają wyzwania związane z organizacją dnia, dostępem do sprzętu i wsparciem dzieci w nauce, a uczniowie tęsknią za bezpośrednimi kontaktami z rówieśnikami i nauczycielami. Ta zbiorowa pamięć sprawia, że każda wzmianka o potencjalnym powrocie do nauki zdalnej budzi obawy i potrzebę szybkiej, rzetelnej informacji. Moim zdaniem, kluczowe jest, aby opierać się na faktach i oficjalnych komunikatach, a nie na spekulacjach.
Jakie jest oficjalne stanowisko Ministerstwa Edukacji na ten rok szkolny?
Oficjalne stanowisko Ministerstwa Edukacji i Nauki (MEiN) jest jasne i konsekwentne: nauczanie stacjonarne jest podstawową i preferowaną formą edukacji. Jak wielokrotnie podkreślano, bezpośredni kontakt z nauczycielem i rówieśnikami jest kluczowy dla wszechstronnego rozwoju uczniów zarówno edukacyjnego, jak i społecznego. Nauczanie zdalne traktowane jest wyłącznie jako rozwiązanie wyjątkowe i tymczasowe, stosowane tylko w sytuacjach absolutnie koniecznych. Co ważne, w oficjalnym kalendarzu roku szkolnego 2025/2026 nie ma żadnych zaplanowanych okresów nauki zdalnej. Wszelkie ewentualne przejścia na ten tryb będą wynikały z nagłych, nieprzewidzianych sytuacji i będą miały charakter lokalny.Kto i kiedy decyduje o nauczaniu zdalnym? Kluczowe informacje
To już nie minister: dlaczego dyrektor szkoły ma teraz decydujący głos?
W przeciwieństwie do początkowego okresu pandemii, kiedy decyzje o zamknięciu szkół i wprowadzeniu nauki zdalnej były podejmowane centralnie przez ministra, obecne przepisy znacznie zmieniły ten mechanizm. Dziś to dyrektor placówki ma decydujący głos w kwestii ewentualnego przejścia na tryb zdalny. Jest to zmiana, która ma na celu umożliwienie szybkiej i adekwatnej reakcji na lokalne zagrożenia, bez konieczności ogólnokrajowych restrykcji. Oznacza to, że decyzje są podejmowane na poziomie szkoły lub gminy, a nie całego kraju.
Rola Sanepidu i organu prowadzącego: niezbędne zgody formalne
Choć dyrektor szkoły ma kluczową rolę, jego decyzja o wprowadzeniu nauczania zdalnego nie jest samodzielna. Musi być ona poprzedzona uzyskaniem dwóch niezbędnych zgód i opinii. Po pierwsze, dyrektor potrzebuje zgody organu prowadzącego szkołę, czyli najczęściej gminy lub powiatu. Po drugie, kluczowa jest pozytywna opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. To właśnie Sanepid, na podstawie analizy sytuacji epidemicznej lub innych zagrożeń, wydaje rekomendację, która jest podstawą do podjęcia dalszych kroków. Bez tych formalnych zgód, dyrektor nie może wprowadzić nauki zdalnej.Czy cała Polska może przejść na tryb zdalny? Wyjaśniamy obecne mechanizmy
Obecne przepisy nie przewidują możliwości ogólnopolskiego przejścia na naukę zdalną, jak to miało miejsce w kulminacyjnym momencie pandemii. Mechanizmy są skonstruowane tak, aby reagować na konkretne, lokalne zagrożenia lub sytuacje kryzysowe. Oznacza to, że jeśli nauka zdalna zostanie wprowadzona, będzie to dotyczyło pojedynczych szkół, grup klasowych, a w rzadkich przypadkach placówek na terenie konkretnego powiatu czy gminy. Nie ma podstaw prawnych ani planów, aby ponownie zamknąć wszystkie szkoły w kraju.
Kiedy Twoja szkoła może przejść na naukę zdalną? Konkretne sytuacje
Scenariusz 1: Zagrożenie epidemiczne czy grypa lub RSV mogą zamknąć szkołę?
Mimo że pandemia COVID-19 została oficjalnie odwołana, przepisy nadal umożliwiają wprowadzenie nauki zdalnej w przypadku znaczącego wzrostu zachorowań na choroby zakaźne. Jeśli lokalny wzrost zachorowań na przykład na grypę, RSV czy nawet COVID-19 na danym terenie będzie na tyle duży, że Sanepid uzna to za konieczne do przerwania transmisji wirusa, może zarekomendować dyrektorowi szkoły wprowadzenie nauki zdalnej. Decyzje te, jak już wspomniałem, mają charakter lokalny i są podejmowane w odpowiedzi na realne zagrożenie zdrowia uczniów i personelu w konkretnej placówce.
Scenariusz 2: Problemy z ogrzewaniem co mówią przepisy o minimalnej temperaturze w klasie?
Jedną z najczęstszych przyczyn krótkoterminowego zawieszenia zajęć stacjonarnych w okresie zimowym są awarie ogrzewania. Przepisy BHP w szkołach są w tej kwestii bardzo precyzyjne: zajęcia lekcyjne muszą zostać zawieszone, gdy temperatura w salach lekcyjnych spada poniżej 18 stopni Celsjusza. W takiej sytuacji dyrektor szkoły, po stwierdzeniu nieodpowiednich warunków, może zawiesić zajęcia stacjonarne. W porozumieniu z organem prowadzącym, może również podjąć decyzję o wprowadzeniu nauczania zdalnego na czas usunięcia awarii lub poprawy warunków. To praktyczne rozwiązanie, które chroni zdrowie uczniów i nauczycieli.
Scenariusz 3: Inne sytuacje kryzysowe (np. klęska żywiołowa, zanieczyszczenie powietrza)
Nauka zdalna może być wprowadzona również w innych, nadzwyczajnych sytuacjach, które zagrażają bezpieczeństwu lub zdrowiu uczniów. Do takich zdarzeń zaliczamy między innymi klęski żywiołowe (np. powódź, silne wichury, pożary), które uniemożliwiają bezpieczne dotarcie do szkoły lub korzystanie z niej. Innym przykładem może być wysoki poziom zanieczyszczenia powietrza (smog), który w niektórych regionach Polski bywa na tyle alarmujący, że zalecane jest pozostanie w domach. W każdym z tych przypadków decyzja o nauce zdalnej jest podyktowana troską o dobrostan społeczności szkolnej i jest podejmowana w oparciu o ogólne regulacje dotyczące bezpieczeństwa.
Nauka zdalna w praktyce: co musisz wiedzieć jako rodzic i uczeń?
Jak szybko szkoła musi poinformować o przejściu na tryb zdalny?
W przypadku podjęcia decyzji o przejściu na tryb zdalny, szkoła ma obowiązek niezwłocznie poinformować o tym rodziców i uczniów. Komunikacja odbywa się zazwyczaj za pośrednictwem dostępnych kanałów, takich jak dziennik elektroniczny, strona internetowa szkoły, wiadomości SMS, a w niektórych przypadkach również poprzez wychowawców. Celem jest zapewnienie, aby informacja dotarła do wszystkich zainteresowanych w jak najkrótszym czasie, umożliwiając odpowiednie przygotowanie się do zmiany trybu nauczania.Jakie obowiązki ma szkoła wobec ucznia w trybie zdalnym?
Nawet w trybie zdalnym, szkoła ma szereg obowiązków wobec ucznia. Przede wszystkim musi zapewnić ciągłość procesu nauczania, co oznacza dostęp do materiałów edukacyjnych, lekcji online lub zadań do samodzielnej pracy. Nauczyciele są zobowiązani do utrzymywania kontaktu z uczniami, udzielania wsparcia i monitorowania postępów w nauce. Szkoła powinna również dbać o to, aby forma i zakres zajęć były dostosowane do możliwości psychofizycznych uczniów, zwłaszcza tych młodszych, aby zapobiegać przeciążeniu.
Gdzie szukać wiarygodnych i sprawdzonych informacji o sytuacji w Twojej placówce?
- Strona internetowa szkoły oraz dziennik elektroniczny: To podstawowe i najbardziej aktualne źródła informacji o decyzjach dotyczących Twojej placówki.
- Komunikaty dyrekcji szkoły: Bezpośrednie wiadomości od dyrektora lub wychowawców są zawsze wiarygodne.
- Oficjalne strony Ministerstwa Edukacji i Nauki (MEiN): Dla ogólnopolskich informacji i przepisów.
- Strony internetowe kuratoriów oświaty: Dla informacji dotyczących Twojego regionu.
Mity i pytania o powrót nauki zdalnej
Mit: "Rząd planuje wprowadzić naukę zdalną, by oszczędzać na ogrzewaniu"
To jeden z najczęściej powtarzanych mitów, który nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. Jak już wyjaśniłem, decyzje o wprowadzeniu nauki zdalnej są podejmowane lokalnie i muszą być oparte na konkretnych przesłankach, takich jak awaria ogrzewania, która skutkuje spadkiem temperatury poniżej 18°C, lub zagrożenie epidemiczne. Nie ma żadnych ogólnopolskich planów ani podstaw prawnych do wprowadzania nauki zdalnej w celu oszczędności na ogrzewaniu. Gdyby taka sytuacja miała miejsce, byłaby to reakcja na realny problem techniczny w danej placówce, a nie element ogólnokrajowej polityki oszczędnościowej.
Pytanie: Czy dni nauki zdalnej trzeba będzie odrabiać w soboty lub wakacje?
Obecnie nie ma żadnych planów ani przepisów, które nakazywałyby odrabianie dni nauki zdalnej w soboty lub skracały ferie czy wakacje. Nauka zdalna, jeśli zostanie wprowadzona, jest traktowana jako forma realizacji obowiązku szkolnego, a nie jako dni wolne, które trzeba by było później nadrobić. Kalendarz roku szkolnego 2025/2026 nie przewiduje takich scenariuszy, a wszelkie ewentualne zmiany musiałyby być poprzedzone zmianami w rozporządzeniach, czego nie ma w planach.
Przeczytaj również: Nauka zdalna 2026: Tylko w tych sytuacjach! Co musisz wiedzieć?
Pytanie: Co w przypadku, gdy tylko jedna klasa ma kwarantannę?
W przypadku lokalnego zagrożenia, na przykład gdy tylko jedna klasa zostanie objęta kwarantanną lub znaczną absencją z powodu choroby, decyzje o nauce zdalnej mogą dotyczyć wyłącznie tej konkretnej grupy uczniów. Nie ma potrzeby, aby cała szkoła przechodziła na tryb zdalny z powodu problemów w jednej klasie. Jest to zgodne z lokalnym charakterem podejmowania decyzji, co pozwala na precyzyjne reagowanie na zagrożenia bez niepotrzebnego zakłócania pracy pozostałych części placówki.
