Zeszyt do filozofii? Nie musisz! Wybierz idealny system notatek.

Zaczynasz przygodę z filozofią w szkole średniej i już na starcie zastanawiasz się, czy potrzebujesz specjalnego zeszytu, czy może wystarczą luźne kartki, segregator, a może w ogóle pójdziesz w notatki cyfrowe? To bardzo częsty dylemat, który pojawia się u wielu uczniów na początku roku szkolnego. Nie martw się, jestem tu, żeby rozwiać Twoje wątpliwości i podpowiedzieć, jak skutecznie notować, by filozofia stała się dla Ciebie fascynującą, a nie frustrującą przygodą.

Pytanie o zeszyt do filozofii pojawia się na forach i w szkolnych korytarzach co roku na początku września. To zupełnie normalne! Nowy przedmiot, często owiany aurą tajemniczości i "trudności", sprawia, że szukamy konkretnych, praktycznych wskazówek, które pomogą nam się w nim odnaleźć. Niepewność co do tego, jak się przygotować, jest naturalna, zwłaszcza gdy filozofia to dla Ciebie coś zupełnie nowego.

Chcę Cię od razu uspokoić: nie ma żadnego odgórnego, systemowego wymogu posiadania zeszytu do filozofii! To nie jest przedmiot, który ma sztywno określone zasady co do formy notowania. To, czego będzie oczekiwał Twój nauczyciel, dowiesz się na pierwszych zajęciach. Moja rada? Poczekaj spokojnie na te pierwsze lekcje, a dopiero potem zdecyduj, w co zainwestować. Być może Twój prowadzący w ogóle nie będzie wymagał zeszytu, a jedynie luźnych notatek w segregatorze lub w formie cyfrowej. Elastyczność to podstawa!

Tradycyjny zeszyt klasyka, która nie zawodzi

Wybór odpowiedniego systemu notowania to bardzo indywidualna sprawa. To, co sprawdzi się u jednego, dla drugiego może być źródłem frustracji. Ważne, żebyś znalazł metodę, która najlepiej pasuje do Twojego stylu nauki i tego, jak przyswajasz wiedzę. Poniżej przedstawię Ci kilka popularnych opcji, wraz z ich zaletami i wadami w kontekście filozofii.

Tradycyjny zeszyt, najczęściej w formacie A4, w kratkę lub linię, to rozwiązanie, które wielu z nas zna od lat. Jego największą zaletą jest prostota i niezawodność. Masz dużo miejsca na swobodne pisanie, rysowanie schematów, tworzenie map myśli czy diagramów, co w filozofii, pełnej powiązań i skomplikowanych koncepcji, jest niezwykle cenne. Nie potrzebujesz baterii ani dostępu do prądu, a co najważniejsze nie rozpraszają Cię powiadomienia z mediów społecznościowych czy inne internetowe pokusy.

• Zostawiaj marginesy: Wykorzystaj boczne marginesy na dodatkowe pytania, własne komentarze, skojarzenia, a nawet na szybkie szkice, które pomogą Ci zrozumieć trudne koncepcje.
• Używaj kolorów: Nie bój się kolorowych długopisów czy zakreślaczy. Oznaczaj nimi kluczowe definicje, nazwiska filozofów, ważne nurty czy argumenty. To nie tylko ożywi Twoje notatki, ale także ułatwi szybkie odnajdywanie informacji.
• Twórz własne skróty i symbole: Zamiast pisać za każdym razem "Arystoteles", możesz użyć "A." lub symbolu. Opracuj własny system, który pozwoli Ci szybko zapisywać myśli i pojęcia.

Segregator z wkładami elastyczność i porządek

Jeśli szukasz czegoś bardziej elastycznego niż tradycyjny zeszyt, segregator z wkładami może być strzałem w dziesiątkę. Filozofia to przedmiot, w którym często dostaje się kserówki tekstów źródłowych, artykułów czy dodatkowych materiałów od nauczyciela. Segregator pozwala na łatwe wpinanie tych materiałów bezpośrednio do Twoich notatek, bez konieczności ich klejenia czy gubienia. Co więcej, możesz dowolnie przestawiać kartki, porządkować je tematycznie, chronologicznie, a nawet tworzyć nowe sekcje, gdy odkryjesz nowe powiązania między koncepcjami. To daje niesamowitą swobodę w organizacji wiedzy.

• Przekładki tematyczne: Podziel segregator na sekcje odpowiadające epokom filozoficznym (np. starożytność, średniowiecze, nowożytność) lub głównym nurtom (np. etyka, metafizyka, epistemologia).
• Kodowanie kolorami: Użyj kolorowych przekładek lub kartek, aby wizualnie rozróżnić poszczególne działy. Możesz też przypisać konkretnym filozofom lub koncepcjom określone kolory.
• Spis treści/indeks pojęć: Na początku segregatora stwórz prosty spis treści lub indeks najważniejszych pojęć i nazwisk, wraz z numerami stron. To znacznie ułatwi Ci odnajdywanie potrzebnych informacji podczas powtórek.

Przeczytaj również: Zeszyt do angielskiego dla 4. klasy: Jaki wybrać, by nauka była łatwa?

Notatki cyfrowe nowoczesność w służbie nauki

W dobie cyfryzacji, notatki na laptopie, tablecie czy nawet smartfonie stają się coraz popularniejsze. Ich zalety są nie do przecenienia: łatwa edycja, możliwość szybkiego wyszukiwania informacji (koniec z przekopywaniem się przez dziesiątki stron!), synchronizacja między urządzeniami i brak konieczności noszenia ciężkich zeszytów. Jednak mają też swoje wady potencjalne rozpraszacze w postaci internetu i aplikacji, a także konieczność pamiętania o naładowaniu sprzętu. Mimo to, dla wielu uczniów to idealne rozwiązanie, zwłaszcza dla tych, którzy preferują pisanie na klawiaturze.

• OneNote: Świetne do organizacji notatek w formie "zeszytów" i "sekcji", z możliwością wstawiania obrazków, linków, a nawet nagrań audio. Idealne do tworzenia rozbudowanych, multimedialnych notatek z filozofii.
• Evernote: Pozwala na tworzenie notatek tekstowych, list, obrazków i plików audio. Jego siłą jest system tagowania, który ułatwia kategoryzowanie i szybkie odnajdywanie informacji.
• Google Keep: Proste i intuicyjne, idealne do szybkich notatek, list kontrolnych i przypomnień. Możesz przypisywać notatkom etykiety i kolory, co jest przydatne do oznaczania kluczowych pojęć.

Skuteczne techniki notowania w filozofii jak notować, żeby rozumieć?

Filozofia to nie jest przedmiot, w którym wystarczy zapamiętać daty, nazwiska i definicje. To przede wszystkim przedmiot wymagający głębokiego zrozumienia, analizy, krytycznego myślenia i łączenia idei. Dlatego też Twoje notatki powinny odzwierciedlać ten proces, a nie być jedynie suchym zapisem faktów. Muszą wspierać Cię w budowaniu sieci powiązań i sensów.

Specyfika filozofii polega na analizie pojęć, argumentacji, dyskusji i pracy z tekstem źródłowym. Nie chodzi o to, by nauczyć się na pamięć, co powiedział Platon, ale by zrozumieć, dlaczego to powiedział, jakie były jego argumenty i jakie konsekwencje miały jego idee. To wymaga innej strategii notowania niż np. na przedmiotach ścisłych czy historycznych. Kluczowe jest uchwycenie powiązań między różnymi koncepcjami, myślicielami i nurtami, a także zapisywanie własnych refleksji i pytań.

Metoda Cornella to jedno z moich ulubionych narzędzi, które świetnie adaptuje się do notowania na filozofii. Dzielisz stronę na trzy sekcje: główną kolumnę na notatki, węższą kolumnę po lewej na słowa kluczowe i pytania, oraz sekcję na dole na podsumowanie. W głównej kolumnie zapisujesz definicje, kluczowe pojęcia, główne argumenty. W lewej kolumnie, już po lekcji lub w trakcie, formułujesz pytania, które pomogą Ci zrozumieć materiał, lub zapisujesz najważniejsze słowa kluczowe. Na dole, w sekcji podsumowania, syntetyzujesz całą lekcję w kilku zdaniach. To zmusza Cię do aktywnego przetwarzania informacji.

1. Sekcja główna (notatki): Na bieżąco zapisujesz wykład, najważniejsze definicje, argumenty, przykłady.
2. Sekcja na pytania/słowa kluczowe: Po lekcji lub w trakcie, formułujesz pytania do materiału, zapisujesz kluczowe pojęcia, nazwiska.
3. Sekcja na podsumowanie: Na dole strony, w kilku zdaniach, streszczasz całą lekcję, co pomaga w utrwaleniu wiedzy.

Mapy myśli są z kolei idealną techniką do wizualizowania powiązań między myślicielami, nurtami i koncepcjami filozoficznymi. Filozofia to sieć idei, a mapa myśli pozwala Ci tę sieć rozrysować. Możesz umieścić centralny temat (np. "etyka Arystotelesa") i od niego rozgałęziać się na kluczowe pojęcia, argumenty, przykłady, a nawet krytykę. To świetna metoda do filozofii ze względu na jej holistyczny charakter, ponieważ pomaga w zrozumieniu złożonych relacji, hierarchii pojęć i struktury argumentacji.

Pamiętaj, że filozofia to nie tylko przyswajanie cudzych myśli, ale przede wszystkim rozwijanie własnego krytycznego myślenia. Dlatego tak ważne jest, aby w swoich notatkach zapisywać własne przemyślenia, pytania, które Ci się nasuwają, argumenty i kontrargumenty, które przychodzą Ci do głowy podczas lekcji. To klucz do aktywnego uczenia się i prawdziwego zrozumienia przedmiotu, a nie tylko biernego zapamiętywania.

Personalizacja notatek to kolejny krok do sukcesu. Konsekwentne użycie kolorów, symboli i skrótów to Twój osobisty język, który pozwoli Ci szybko odnajdywać informacje i utrwalać wiedzę. Stwórz swój unikalny system organizacji myśli, który będzie dla Ciebie intuicyjny i efektywny. To nie tylko ułatwi naukę, ale też sprawi, że notowanie stanie się bardziej angażujące i przyjemne.

• Kółko na definicję
• Gwiazdka na ważne pytanie do nauczyciela lub do własnej refleksji
• Strzałki na powiązania między koncepcjami lub argumentami
• Wykrzyknik na coś, co Cię zaskoczyło lub jest szczególnie ważne
• Pytajnik na coś, co jest dla Ciebie niejasne