akademiabuzka.pl
akademiabuzka.plarrow right†Edukacja i rozwójarrow right†Dysleksja rozwojowa: Co to? Objawy, diagnoza i wsparcie dziecka
Damian Szczepański

Damian Szczepański

|

31 sierpnia 2025

Dysleksja rozwojowa: Co to? Objawy, diagnoza i wsparcie dziecka

Dysleksja rozwojowa: Co to? Objawy, diagnoza i wsparcie dziecka

Spis treści

Ten artykuł stanowi kompleksowy przewodnik po dysleksji rozwojowej, wyjaśniając, czym jest to zaburzenie, jak je rozpoznać na różnych etapach życia, jakie są jego przyczyny oraz jak wygląda proces diagnostyczny i terapia w Polsce. Przeczytanie go pomoże rodzicom zrozumieć problem i skutecznie wspierać swoje dziecko.

Dysleksja rozwojowa to specyficzne trudności w nauce czytania i pisania, niezwiązane z inteligencją.

  • Dysleksja rozwojowa dotyczy około 10-15% uczniów w Polsce i jest zaburzeniem neurobiologicznym, często dziedziczonym.
  • Nie jest to choroba ani wynik niskiego IQ, lecz odmienny sposób funkcjonowania mózgu.
  • Obejmuje trudności w czytaniu (dysleksja), pisaniu (dysortografia) i grafice pisma (dysgrafia), często współwystępujące.
  • Objawy mogą pojawić się już w wieku przedszkolnym (ryzyko dysleksji) i utrzymywać się w dorosłości.
  • Diagnoza odbywa się w poradni psychologiczno-pedagogicznej i jest podstawą do dostosowania wymagań edukacyjnych w szkole.
  • Wczesna terapia pedagogiczna i wsparcie rodziców są kluczowe dla skutecznej pomocy dziecku.

dziecko z dysleksją czyta z trudem

Czym jest dysleksja rozwojowa i jak ją rozumieć?

Jako Damian Szczepański, od lat zajmujący się wspieraniem dzieci z trudnościami w nauce, mogę z całą pewnością stwierdzić, że zrozumienie dysleksji rozwojowej to pierwszy i najważniejszy krok do skutecznej pomocy. Wiele osób myli ją z lenistwem, brakiem inteligencji czy po prostu niechęcią do nauki, co jest krzywdzącym stereotypem. Dysleksja rozwojowa to nic innego jak specyficzne trudności w nauce czytania i pisania, które występują u dzieci o prawidłowym, a często nawet ponadprzeciętnym rozwoju intelektualnym. To kluczowe, by podkreślić dysleksja nie jest chorobą ani wynikiem niższego IQ. Jest to zaburzenie o podłożu neurobiologicznym, często uwarunkowane genetycznie, co oznacza, że mózg osoby z dysleksją funkcjonuje nieco inaczej, przetwarzając informacje w odmienny sposób.

Szacuje się, że dysleksja rozwojowa dotyka około 10-15% uczniów w Polsce, a u 3-4% z nich objawy są znacznie nasilone. To oznacza, że w niemal każdej klasie możemy spotkać kilkoro dzieci z tymi trudnościami. Co ciekawe, statystyki wskazują, że jest ona diagnozowana około cztery razy częściej u chłopców niż u dziewcząt. Z mojego doświadczenia wynika, że dysleksja to po prostu inny sposób myślenia, który, choć stwarza wyzwania w tradycyjnym systemie edukacji, często wiąże się z wieloma mocnymi stronami, o których opowiem nieco później.

dziecko ma problemy z pisaniem liter

Jak rozpoznać pierwsze sygnały dysleksji?

Rozpoznanie dysleksji na wczesnym etapie jest niezwykle ważne, ponieważ pozwala na szybkie wdrożenie odpowiedniego wsparcia. Objawy mogą być widoczne już w wieku przedszkolnym, choć wtedy mówimy raczej o "ryzyku dysleksji". Im wcześniej zareagujemy, tym większe szanse na zminimalizowanie trudności w przyszłości.

Wiek przedszkolny (3-6 lat): Czy moje dziecko jest w grupie ryzyka?

W wieku przedszkolnym nie stawiamy jeszcze diagnozy dysleksji, ale możemy zaobserwować sygnały, które wskazują na tzw. "ryzyko dysleksji". Jako rodzic, warto być czujnym i zwracać uwagę na pewne zachowania i trudności, które mogą sugerować, że dziecko będzie potrzebowało wsparcia w nauce czytania i pisania.

Opóźniona mowa i problemy z artykulacją

Jednym z wczesnych sygnałów ryzyka dysleksji jest opóźniony rozwój mowy. Dziecko może zacząć mówić później niż rówieśnicy, mieć ubogie słownictwo lub trudności z budowaniem złożonych zdań. Często obserwujemy również wady wymowy, takie jak seplenienie, zamiana głosek (np. "sz" na "s") czy trudności z wymawianiem pewnych dźwięków. Problemy te wynikają z zaburzeń funkcji językowych, które są ściśle powiązane z późniejszymi umiejętnościami czytania i pisania.

Niska sprawność ruchowa: niechęć do rysowania i kłopoty z samoobsługą

Ryzyko dysleksji często objawia się także w sferze motorycznej. Dzieci mogą wykazywać małą sprawność ruchową, zarówno w zakresie motoryki dużej (np. problemy z łapaniem piłki, utrzymaniem równowagi), jak i małej (tzw. motoryki precyzyjnej). Może to objawiać się niechęcią do rysowania, trudnościami z kolorowaniem w liniach, a nawet problemami z codzienną samoobsługą, takimi jak zapinanie guzików, wiązanie sznurowadeł czy posługiwanie się sztućcami. Te trudności wskazują na słabszą koordynację wzrokowo-ruchową, która jest niezbędna w procesie pisania.

Trudności z zapamiętywaniem rymowanek i mylenie kierunków

Kolejnymi sygnałami, na które warto zwrócić uwagę, są problemy z zapamiętywaniem wierszyków, piosenek i rymowanek. Dziecko może mieć trudności z odtwarzaniem sekwencji słów, co świadczy o słabszej pamięci słuchowej. Często obserwuje się także mylenie prawej i lewej strony, co jest związane z zaburzoną orientacją przestrzenną. Trudności te, choć wydają się drobne, są ważnymi wskaźnikami, ponieważ te same funkcje poznawcze są kluczowe w nauce czytania, gdzie liczy się prawidłowa sekwencja liter i ich położenie w przestrzeni.

Młodszy wiek szkolny (klasy I-III): Kiedy trudności stają się widoczne?

To właśnie w młodszym wieku szkolnym, gdy dziecko rozpoczyna systematyczną naukę czytania i pisania, objawy dysleksji stają się najbardziej widoczne i często prowadzą do frustracji zarówno u dziecka, jak i rodziców. Warto pamiętać, że te trudności nie wynikają ze złej woli, ale z odmiennej pracy mózgu.

Mylenie liter o podobnym kształcie (b-d-p-g) i problemy z ich zapamiętaniem

Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów w klasach I-III są trudności z zapamiętywaniem liter, zwłaszcza tych o podobnym kształcie, ale różnym położeniu w przestrzeni. Dziecko może notorycznie mylić "b" z "d", "p" z "b" czy "g" z "p". Czasami zdarza się również odwracanie liter w lustrzanym odbiciu. Jest to wynik zaburzonej percepcji wzrokowej i orientacji przestrzennej, co utrudnia automatyczne rozpoznawanie znaków graficznych.

Czytanie bez płynności: Kłopoty z tempem i zrozumieniem

Dzieci z dysleksją często czytają bardzo wolno, z trudem, "sylabizując" lub głosując nawet proste wyrazy. Brakuje im płynności, co sprawia, że czytanie staje się męczące i mało efektywne. Co więcej, wolne tempo czytania często prowadzi do problemów ze zrozumieniem czytanego tekstu. Dziecko skupia się tak bardzo na rozszyfrowywaniu poszczególnych liter i sylab, że brakuje mu zasobów poznawczych na uchwycenie sensu całości. To zjawisko jest bardzo frustrujące i może zniechęcać do czytania.

Pisanie ze słuchu jako wyzwanie: opuszczanie, dodawanie i przestawianie liter

Trudności w pisaniu ze słuchu to kolejny wyraźny sygnał. Dzieci z dysleksją, a dokładniej z dysortografią, często popełniają liczne błędy ortograficzne, nawet jeśli znają zasady pisowni. Mogą opuszczać litery, dodawać zbędne, przestawiać je w wyrazach (np. "tarwa" zamiast "trawa") lub pisać wyrazy fonetycznie, ignorując reguły ortograficzne. Problemy te wynikają z zaburzonej analizy i syntezy słuchowej, a także słabszej pamięci wzrokowej na poziomie ortograficznym.

Starszy uczeń i dorosły: Jak dysleksja manifestuje się w późniejszym życiu?

Wbrew powszechnemu przekonaniu, dysleksja nie "znika" wraz z wiekiem. Jej objawy mogą się zmieniać, stawać mniej widoczne dzięki wypracowanym strategiom kompensacyjnym, ale często utrzymują się w starszym wieku szkolnym i w dorosłości. Uczeń z dysleksją może nadal czytać wolniej niż rówieśnicy, co prowadzi do niechęci do czytania długich tekstów i wybierania skrótów. Często obserwujemy problemy z organizacją i planowaniem, trudności w nauce języków obcych (zwłaszcza z pisaniem i czytaniem), a także utrzymujące się błędy ortograficzne i gramatyczne w tekstach pisanych, mimo znajomości zasad. Co więcej, osoby dorosłe z dysleksją mogą mieć trudności z odczytywaniem map, rozkładów jazdy czy nut, co jest związane z zaburzeniami percepcji wzrokowej i orientacji przestrzennej. Ważne jest, aby pamiętać, że dysleksja nie jest przeszkodą w osiąganiu sukcesów, ale wymaga świadomości i stosowania odpowiednich strategii.

Dysleksja, dysortografia, dysgrafia: Wytłumaczenie kluczowych pojęć

Termin "dysleksja rozwojowa" jest pojęciem szerokim i często używanym zamiennie z innymi, co może prowadzić do nieporozumień. Warto precyzyjnie rozróżnić poszczególne rodzaje specyficznych trudności w uczeniu się, aby lepiej zrozumieć, z czym zmaga się dziecko. Choć mogą występować pojedynczo, z mojego doświadczenia wynika, że najczęściej współwystępują, tworząc złożony obraz trudności.

Dysleksja: Gdy czytanie jest największym wyzwaniem

W ścisłym znaczeniu, dysleksja odnosi się do specyficznych trudności w samym czytaniu. Obejmuje to wolne tempo czytania, liczne błędy (np. zamiany liter, opuszczanie, dodawanie), a także problemy ze zrozumieniem czytanego tekstu, wynikające z nadmiernego skupienia na technice. Dziecko z dysleksją może mieć trudności z dekodowaniem słów i płynnym przechodzeniem od liter do znaczenia.

Dysortografia: Znajomość zasad ortografii to nie wszystko

Dysortografia to specyficzne trudności w opanowaniu poprawnej pisowni. Co ważne, trudności te występują mimo znajomości zasad ortografii. Dziecko potrafi je wymienić, ale ma problem z zastosowaniem ich w praktyce, zwłaszcza podczas pisania ze słuchu. Błędy są często uporczywe i nie ustępują mimo intensywnych ćwiczeń, co odróżnia dysortografię od zwykłych błędów ortograficznych, które popełnia każde dziecko na początkowym etapie nauki.

Dysgrafia: Dlaczego pismo jest nieczytelne?

Dysgrafia to trudności z opanowaniem czytelnego, estetycznego pisma. Często określa się ją mianem "brzydkiego pisma". Obejmuje to nieprawidłowe łączenie liter, nierównomierny nacisk, trudności z utrzymaniem się w liniaturze, a także wolne tempo pisania, które sprawia, że tworzenie notatek czy dłuższych tekstów jest dla dziecka bardzo męczące i czasochłonne. Dysgrafia jest związana z zaburzeniami funkcji motorycznych i koordynacji wzrokowo-ruchowej.

Dyskalkulia: Kiedy problemem staje się matematyka

Choć dyskalkulia nie jest bezpośrednio związana z czytaniem i pisaniem, często współwystępuje z dysleksją rozwojową. Dyskalkulia to specyficzne trudności w uczeniu się matematyki i opanowaniu pojęć liczbowych. Mogą to być problemy z liczeniem, rozumieniem symboli matematycznych, wykonywaniem prostych operacji, a także z orientacją w przestrzeni i czasie, co jest kluczowe w wielu zadaniach matematycznych.

Co nauka mówi o przyczynach dysleksji rozwojowej?

Z perspektywy eksperta, kluczowe jest zrozumienie, że dysleksja rozwojowa nie jest kwestią wyboru czy braku zaangażowania, lecz ma głębokie podłoże neurobiologiczne. To nie jest coś, co dziecko "robi" celowo. Przyczyny upatruje się w zaburzeniach funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, które mogą powstać już w okresie prenatalnym (przed urodzeniem) lub okołoporodowym (w trakcie porodu). Oznacza to, że mózg osoby z dysleksją przetwarza informacje, zwłaszcza te językowe, w nieco inny sposób niż u osób bez tych trudności.

Rola genów i dziedziczenia

Badania naukowe jednoznacznie wskazują na silną rolę czynników genetycznych i dziedziczenia w powstawaniu dysleksji. Jeśli w rodzinie występowały przypadki dysleksji (u rodziców, dziadków, rodzeństwa), istnieje znacznie większe prawdopodobieństwo, że dziecko również będzie miało te trudności. Nie jest to dziedziczenie w prosty sposób, ale raczej predyspozycja genetyczna, która zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzenia. To jeden z powodów, dla których zawsze pytam rodziców o historię rodziny podczas diagnostyki.

Czynniki neurobiologiczne: Jak pracuje mózg dyslektyka?

Wspomniane zaburzenia funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego dotyczą przede wszystkim obszarów mózgu odpowiedzialnych za przetwarzanie języka, fonologii (dźwięków mowy), pamięci krótkotrwałej oraz szybkości przetwarzania informacji. U osób z dysleksją obserwuje się często mniejszą aktywność w lewej półkuli mózgu, która jest kluczowa dla funkcji językowych, oraz większe zaangażowanie prawej półkuli. To sprawia, że procesy takie jak rozpoznawanie liter, łączenie ich w słowa czy automatyzacja czytania i pisania są dla nich znacznie trudniejsze i bardziej czasochłonne. Mózg dyslektyka musi włożyć znacznie więcej wysiłku w zadania, które dla innych są intuicyjne, co prowadzi do szybszego zmęczenia i frustracji.

poradnia psychologiczno pedagogiczna

Droga do diagnozy dysleksji w Polsce: Krok po kroku

Kiedy rodzic zauważy niepokojące objawy, naturalne jest pytanie: co dalej? W Polsce proces diagnostyczny dysleksji rozwojowej jest jasno określony i odbywa się w wyspecjalizowanych placówkach. Jako Damian Szczepański, zawsze podkreślam, że formalną diagnozę dysleksji rozwojowej stawia się w publicznych lub niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. To bardzo ważne, ponieważ tylko opinia wydana przez taką poradnię uprawnia do korzystania z dostosowań w szkole.

Pamiętajmy, że diagnoza w placówkach publicznych jest bezpłatna i co istotne nie wymaga skierowania od lekarza czy nauczyciela. Możecie zgłosić się do poradni samodzielnie. Pełna diagnoza jest możliwa najwcześniej po ukończeniu III klasy szkoły podstawowej, a najpóźniej do jej ukończenia. Wcześniej, w wieku przedszkolnym i w klasach I-III, poradnia może wydać opinię o "ryzyku dysleksji", która również uprawnia do wsparcia w szkole.

Proces diagnostyczny jest kompleksowy i obejmuje badania przeprowadzane przez zespół specjalistów: psychologa, pedagoga i często logopedę. Przed badaniem w poradni konieczne jest również wykluczenie wad wzroku i słuchu, ponieważ problemy z tymi zmysłami mogą imitować objawy dysleksji. Wynikiem całego procesu jest pisemna opinia, która jest podstawą do dostosowania wymagań edukacyjnych w szkole i na egzaminach.

Zauważyłem objawy co dalej? Pierwsze kroki i rozmowa w szkole

Jeśli jako rodzic zauważasz niepokojące objawy u swojego dziecka, pierwszym krokiem jest spokojna obserwacja i zebranie informacji. Zapisz, jakie konkretne trudności dostrzegasz. Następnie, koniecznie porozmawiaj z nauczycielami i pedagogiem szkolnym. Oni spędzają z dzieckiem wiele godzin i mogą potwierdzić Twoje obserwacje, a także wskazać, czy trudności są na tyle nasilone, że warto rozważyć diagnostykę w poradni. Często szkoła sama sugeruje taką wizytę, jeśli widzi, że dziecko, mimo wysiłków, nie radzi sobie z nauką czytania i pisania.

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna: Klucz do uzyskania profesjonalnej pomocy

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna (PPP) to miejsce, gdzie uzyskacie profesjonalną i bezpłatną diagnozę. Jej rola jest kluczowa, ponieważ to właśnie tam specjaliści ocenią rozwój dziecka w różnych obszarach, wykluczą inne przyczyny trudności i postawią formalną diagnozę. Nie obawiajcie się wizyty w poradni to nie jest stygmatyzacja, lecz szansa na zrozumienie problemu i uzyskanie konkretnego wsparcia, które jest niezbędne dla rozwoju i sukcesu Waszego dziecka.

Jak wygląda badanie i czego się spodziewać?

Badanie w poradni jest zazwyczaj rozłożone na kilka spotkań. Dziecko przechodzi szereg testów, które oceniają jego poziom inteligencji, percepcję wzrokową i słuchową, pamięć, sprawność manualną oraz umiejętności czytania i pisania. Testy te są dostosowane do wieku dziecka i mają formę zabawy, aby zminimalizować stres. Psycholog przeprowadzi również rozmowę z dzieckiem, a pedagog oceni jego umiejętności szkolne. Rodzice również są proszeni o wypełnienie ankiet i udzielenie informacji na temat rozwoju dziecka od najmłodszych lat.

Rola psychologa, pedagoga i logopedy w procesie diagnostycznym

W procesie diagnozy dysleksji każdy specjalista ma swoją rolę. Psycholog ocenia ogólny rozwój intelektualny dziecka, wykluczając niepełnosprawność intelektualną jako przyczynę trudności, oraz bada funkcje poznawcze. Pedagog analizuje poziom umiejętności szkolnych dziecka w zakresie czytania i pisania, a także jego styl uczenia się. Natomiast logopeda ocenia rozwój mowy, artykulację i słuch fonemowy, które są kluczowe dla prawidłowego opanowania języka pisanego. Współpraca tych specjalistów pozwala na postawienie trafnej i kompleksowej diagnozy.

Czym jest "opinia o specyficznych trudnościach w uczeniu się" i do czego uprawnia?

Po zakończeniu badań, poradnia wydaje "opinię o specyficznych trudnościach w uczeniu się". Ten dokument jest niezwykle ważny, ponieważ formalnie potwierdza dysleksję rozwojową i jest podstawą do uzyskania wsparcia w szkole. Opinia ta uprawnia ucznia do dostosowania wymagań edukacyjnych, co oznacza, że nauczyciele muszą uwzględnić specyficzne potrzeby dziecka. Daje również prawo do specjalnych udogodnień podczas sprawdzianów, egzaminów zewnętrznych (Egzamin Ósmoklasisty, Matura), a w niektórych przypadkach nawet do zwolnienia z nauki drugiego języka obcego. To dokument, który otwiera drzwi do indywidualnego podejścia i sprawiedliwej oceny.

Uczeń z dysleksją w polskiej szkole: Prawa i obowiązki

Posiadanie opinii z poradni psychologiczno-pedagogicznej to nie tylko diagnoza, ale przede wszystkim zbiór praw i obowiązków, które mają na celu zapewnienie uczniowi z dysleksją równych szans w edukacji. Jako Damian Szczepański, zawsze podkreślam, że kluczowe jest, aby rodzice i nauczyciele znali te zasady i aktywnie z nich korzystali. Nauczyciele są zobowiązani do dostosowania wymagań edukacyjnych do indywidualnych potrzeb ucznia na podstawie opinii z poradni. Oto najważniejsze z nich:

  • Dostosowanie form i metod pracy: Nauczyciele powinni stosować metody pracy, które uwzględniają specyfikę trudności ucznia, np. więcej czasu na zapoznanie się z tekstem, czytanie na głos przez nauczyciela, używanie większej czcionki.
  • Dostosowanie wymagań edukacyjnych: Oznacza to, że uczeń może być oceniany inaczej w zakresie czytania, pisania czy ortografii.
  • Wydłużony czas na sprawdzianach i egzaminach: Uczeń ma prawo do dłuższego czasu na wykonanie prac pisemnych, w tym na Egzaminie Ósmoklasisty i Maturze.
  • Inna forma sprawdzania wiedzy: Nauczyciel może zdecydować o innej formie sprawdzania wiedzy, np. odpowiedzi ustne zamiast pisemnych, jeśli pisanie jest dla dziecka szczególnie trudne.
  • Nieocenianie poprawności ortograficznej i graficznej: W pracach pisemnych, zwłaszcza z przedmiotów innych niż język polski, nauczyciel może nie oceniać błędów ortograficznych i graficznych lub stosować ocenę opisową, skupiając się na merytorycznej stronie pracy.
  • Zwolnienie z nauki drugiego języka obcego: W przypadku głębokiej dysleksji rozwojowej, uczeń może zostać zwolniony z nauki drugiego języka obcego.

Dostosowanie wymagań: Na jakie wsparcie może liczyć Twoje dziecko?

Dostosowanie wymagań edukacyjnych to serce wsparcia dla ucznia z dysleksją. Oznacza to, że szkoła i nauczyciele powinni tak zmodyfikować proces nauczania i oceniania, aby dziecko miało szansę wykazać się swoją wiedzą i umiejętnościami, mimo specyficznych trudności. Może to obejmować udostępnianie materiałów w formie elektronicznej, pozwolenie na korzystanie z komputera do pisania, czytanie poleceń na głos, a także unikanie oceniania estetyki pisma czy błędów ortograficznych, jeśli nie są one przedmiotem oceny (np. na historii czy biologii). Celem jest skupienie się na tym, co uczeń wie i potrafi, a nie na jego trudnościach w zapisywaniu czy odczytywaniu informacji.

Wydłużony czas i inne udogodnienia na Egzaminie Ósmoklasisty i Maturze

Egzaminy zewnętrzne to dla wielu uczniów z dysleksją ogromne wyzwanie. Dlatego też, posiadając opinię, przysługują im konkretne udogodnienia. Najważniejszym z nich jest wydłużony czas na wykonanie zadań zazwyczaj o 50%. Ponadto, uczniowie mogą korzystać z dostosowanych arkuszy egzaminacyjnych (np. z większą czcionką, na papierze o innym kolorze), a także z pomocy nauczyciela wspomagającego, który może czytać polecenia. W przypadku dysgrafii, istnieje możliwość pisania egzaminu na komputerze. Te udogodnienia mają na celu wyrównanie szans i umożliwienie uczniom zaprezentowania swojej wiedzy bez dodatkowego obciążenia wynikającego z dysleksji.

Zwolnienie z drugiego języka obcego: Kiedy jest to możliwe?

Zwolnienie z nauki drugiego języka obcego to poważna decyzja, która jest możliwa tylko w przypadku głębokiej dysleksji rozwojowej, gdy trudności w opanowaniu języka obcego są na tyle duże, że uniemożliwiają skuteczną naukę. Decyzję o zwolnieniu podejmuje dyrektor szkoły na podstawie szczegółowej opinii z poradni psychologiczno-pedagogicznej, która jednoznacznie wskazuje na taką potrzebę. To rozwiązanie ma na celu odciążenie ucznia i umożliwienie mu skupienia się na innych przedmiotach, w których może odnieść sukces.

Terapia i wsparcie: Jak skutecznie pomóc dziecku z dysleksją?

Diagnoza to dopiero początek drogi. Prawdziwa pomoc zaczyna się od systematycznej terapii i wsparcia, zarówno w szkole, jak i w domu. Moje doświadczenie pokazuje, że konsekwencja i zaangażowanie wszystkich stron dziecka, rodziców i specjalistów są kluczowe dla osiągnięcia postępów. Nie ma jednej magicznej pigułki na dysleksję, ale istnieje wiele skutecznych metod, które mogą znacząco usprawnić funkcjonowanie dziecka.

Terapia pedagogiczna (zajęcia korekcyjno-kompensacyjne): Co to takiego?

Podstawową formą wsparcia w szkole są zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, często nazywane terapią pedagogiczną. Są to specjalistyczne zajęcia prowadzone przez pedagoga, których celem jest usprawnianie zaburzonych funkcji poznawczych, takich jak percepcja wzrokowa, słuchowa, koordynacja wzrokowo-ruchowa oraz funkcje językowe. Na tych zajęciach dziecko uczy się strategii radzenia sobie z trudnościami, ćwiczy czytanie, pisanie, a także rozwija pamięć i koncentrację. To intensywna praca, która wymaga regularności i cierpliwości, ale przynosi wymierne efekty.

Najpopularniejsze metody terapeutyczne stosowane w Polsce

W Polsce stosuje się wiele sprawdzonych metod terapeutycznych, które są dostosowywane do indywidualnych potrzeb dziecka. Oto kilka z nich:

  • Metoda Krakowska prof. Cieszyńskiej: Skupia się na stymulacji rozwoju językowego poprzez naśladowanie, powtarzanie i rozumienie, z wykorzystaniem elementów takich jak programowanie języka, czytanie sylabowe czy terapia ręki.
  • Metoda Dobrego Startu (MDS): Oparta na integracji funkcji wzrokowych, słuchowych i ruchowych. Poprzez ćwiczenia ruchowo-słuchowo-wzrokowe (np. rysowanie do muzyki) usprawnia koordynację i przygotowuje do nauki czytania i pisania.
  • Terapia metodą Warnkego: Koncentruje się na usprawnianiu centralnego przetwarzania słuchowego i wzrokowego, co przekłada się na lepszą percepcję mowy i łatwiejsze opanowanie czytania. Wykorzystuje specjalistyczne urządzenia do treningu słuchowego.
  • Terapia ręki: Ma na celu poprawę sprawności manualnej, koordynacji ruchowej ręki oraz precyzji ruchów, co jest kluczowe dla estetycznego i płynnego pisania.
  • Metoda Dennisona (Kinezjologia Edukacyjna): Wykorzystuje proste ćwiczenia ruchowe, które mają na celu zintegrowanie pracy obu półkul mózgowych i poprawę koncentracji oraz koordynacji.

Rola rodzica jest kluczowa: Jak mądrze wspierać dziecko w domu?

Rola rodziców w procesie wsparcia dziecka z dysleksją jest absolutnie kluczowa. To Wy jesteście pierwszymi i najważniejszymi terapeutami. Przede wszystkim, potrzebna jest cierpliwość, zrozumienie i akceptacja. Unikajcie porównywania dziecka z rówieśnikami i nie krytykujcie go za błędy. Zamiast tego, chwalcie za wysiłek i małe postępy. Wspierajcie dziecko w odrabianiu lekcji, ale nie wyręczajcie go. Stwórzcie spokojne miejsce do nauki, pomagajcie w organizacji czasu i materiałów. Współpracujcie ze szkołą i terapeutami, regularnie rozmawiajcie z nauczycielami i pytajcie o postępy. Pamiętajcie, że Wasza postawa ma ogromny wpływ na samoocenę i motywację dziecka.

Dysleksja to nie wyrok, a inny sposób myślenia

Na koniec chciałbym, jako Damian Szczepański, przekazać bardzo ważną myśl: dysleksja to nie wyrok, lecz inny sposób myślenia. To nie jest deficyt, który uniemożliwia osiągnięcie sukcesu, ale raczej unikalny zestaw cech, który, odpowiednio wykorzystany, może stać się prawdziwą siłą. Wiele osób z dysleksją odnosi sukcesy w życiu zawodowym i osobistym, ponieważ ich mózg pracuje w sposób, który sprzyja kreatywności i innowacyjności. Ważne jest, abyśmy jako społeczeństwo zmienili perspektywę i zamiast skupiać się wyłącznie na trudnościach, zaczęli dostrzegać i pielęgnować mocne strony osób z dysleksją.

Mocne strony osób z dysleksją: Kreatywność i myślenie przestrzenne

Osoby z dysleksją często wykazują wyjątkowe talenty w obszarach, które wymagają kreatywności, myślenia przestrzennego i zdolności do rozwiązywania problemów w niestandardowy sposób. Mają często bogatą wyobraźnię, potrafią myśleć "poza schematami", co czyni ich doskonałymi innowatorami, artystami, projektantami czy przedsiębiorcami. Ich mózg, który inaczej przetwarza informacje, często jest lepiej przystosowany do myślenia holistycznego, widzenia "dużego obrazu" i łączenia ze sobą pozornie niepowiązanych faktów. To prawdziwy dar, który należy rozwijać i doceniać.

Przeczytaj również: Dofinansowanie BUR: Jak zdobyć środki na rozwój firmy?

Znani dyslektycy, którzy odnieśli światowy sukces

Historia zna wiele przykładów osób, które mimo dysleksji osiągnęły światowy sukces, udowadniając, że to zaburzenie nie jest przeszkodą w realizacji marzeń. Ich historie są inspiracją i dowodem na to, że dysleksja może iść w parze z geniuszem:

  • Albert Einstein: Uważany za jednego z największych fizyków wszech czasów, miał trudności z czytaniem i pisaniem.
  • Leonardo da Vinci: Renesansowy geniusz, malarz, wynalazca, rzeźbiarz prawdopodobnie również zmagał się z dysleksją.
  • Walt Disney: Twórca imperium Disneya, producent filmowy i wizjoner, znany z kreatywności i wyobraźni.
  • Steve Jobs: Współzałożyciel Apple, którego innowacyjne myślenie zrewolucjonizowało technologię.
  • Richard Branson: Założyciel Virgin Group, jeden z najbardziej znanych przedsiębiorców na świecie.
  • Whoopi Goldberg: Nagradzana aktorka i komiczka, która otwarcie mówi o swojej dysleksji.

Źródło:

[1]

https://pl.wikipedia.org/wiki/Dysleksja

[2]

https://dzidziusiowo.pl/dziecko/zdrowie/1659-dysleksja-rozwojowa-objawy-i-terapia

[3]

https://mindhealth.pl/co-leczymy/zaburzenia-rozwojowe/dysleksja

[4]

https://www.medicover.pl/choroby/dysleksja/

[5]

http://poradnia-pleszew.org.pl/?Oferta___Strefa_Pedagoga___Nurtuj%C4%85ce_pytania___Czym_jest_dysleksja%2C_dysgrafia_i_dysortografia%3F

FAQ - Najczęstsze pytania

To specyficzne trudności w nauce czytania i pisania u dzieci o prawidłowym rozwoju intelektualnym. Nie jest chorobą, lecz zaburzeniem neurobiologicznym, często dziedziczonym, które wpływa na przetwarzanie informacji w mózgu. Dotyczy 10-15% uczniów.

W wieku przedszkolnym to opóźniona mowa, wady wymowy, niska sprawność ruchowa (niechęć do rysowania), mylenie kierunków oraz trudności z zapamiętywaniem wierszyków. Obserwacja tych sygnałów pozwala na wczesne wsparcie.

Formalną diagnozę stawia się w publicznych lub niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Diagnoza jest bezpłatna i możliwa najwcześniej po ukończeniu III klasy SP, a najpóźniej do jej ukończenia.

Tak, opinia z poradni uprawnia do dostosowania wymagań edukacyjnych. Obejmuje to wydłużony czas na sprawdzianach, inną formę sprawdzania wiedzy, nieocenianie ortografii czy możliwość zwolnienia z drugiego języka obcego.

Tagi:

dysleksja rozwojowa co to
objawy dysleksji rozwojowej u dzieci
jak zdiagnozować dysleksję rozwojową
przyczyny dysleksji rozwojowej
terapia dysleksji rozwojowej

Udostępnij artykuł

Autor Damian Szczepański
Damian Szczepański
Nazywam się Damian Szczepański i od ponad 10 lat zajmuję się edukacją, koncentrując się na innowacyjnych metodach nauczania oraz rozwoju osobistym. Posiadam wykształcenie pedagogiczne oraz liczne certyfikaty w zakresie szkoleń i warsztatów, które pozwoliły mi zdobyć praktyczne umiejętności w pracy z różnorodnymi grupami wiekowymi. Moja specjalizacja obejmuje nie tylko metodykę nauczania, ale również wykorzystanie technologii w edukacji, co pozwala mi na wprowadzenie nowoczesnych rozwiązań w procesie uczenia się. Wierzę, że każdy uczeń ma potencjał, który można rozwijać poprzez odpowiednie podejście i wsparcie. Pisząc dla akademiabuzka.pl, dążę do dzielenia się rzetelnymi informacjami oraz praktycznymi wskazówkami, które mogą pomóc nauczycielom, rodzicom i uczniom w ich codziennych wyzwaniach edukacyjnych. Moim celem jest inspirowanie do ciągłego rozwoju oraz promowanie wartości edukacyjnych, które przyczyniają się do lepszego zrozumienia świata.

Napisz komentarz

Zobacz więcej

Dysleksja rozwojowa: Co to? Objawy, diagnoza i wsparcie dziecka